Cumartesi Anneleri kimdir? Cumartesi Anneleri neden eylemde?

Cumartesi Anneleri 1995 yılından beri her cumartesi günü İstanbul’da bulunan Galatasaray Meydanı’nda oturma eylemi düzenliyor. Peki Cumartesi Anneleri kimdir? Cumartesi Anneleri’nin adı nereden geliyor? Cumartesi Anneleri niçin uzun yıllardan beri eylemde? Cumartesi Anneleri’nin istekleri nelerdir? Detaylar haberimizde…

Cumartesi Anneleri kimdir?

Cumartesi Anneleri, 27 Mayıs 1995’ten bu yana her cumartesi günü Galatasaray Meydanı’nda oturma eylemleri düzenleyerek gözaltında kaybolan yakınlarını ve suçlusu bilinmeyen siyasal cinayetlere kurban giden yakınlarının faillerini arayanlardan oluşan bir topluluktur.

Tarihi

Gazi Mahallesi olayları

Ana madde: Gazi Mahallesi olayları

12 Mart 1995 tarihinde Gazi Mahallesi’nde bulunan Alevilerin çoğunlukta olduğu bir kahvehaneye durdukları bir taksi şoförünü öldürerek aynı taksiyle kahvehanedeki sivillere yönelik kimliği belirsiz kişilerce yapılan silahlı provokatif tecavüz kararı başlayan ve şehrin öteki bölgelerine yayılan olaylar. 15 Mart 1995’e dek şehir geneline yayılan vakalar kararında 22 şahıs yaşamını kaybetmiş, yüzlerce şahıs yaralanmış ve tutuklanmıştır.

21 Mart 1995’te Gazi Mahallesi vakaları sonrası gözaltına alındıktan sonrasında Hasan Ocak ortadan kayboldu. Annesi Emine Ocak, ailesi ve arkadaşları 55 gün süresince Hasan’ı aradı. 15 Mayıs’ta, Hasan’ın işkence edilmiş cansız bedeni kimsesizler mezarlığında bulundu. Ceset, Hasan gözaltına alındıktan beş gün sonrasında Beykoz Ormanı’nda köylüler tarafınca ayrım edilmişti. Hasan’ın ölü bedenine ulaşılmasının sonrasında kayıplara karşı hakkaniyet arayan bir insan hakları mücadelesine dönüştü ve ilk kez 27 Mayıs’ta 15-20 benlik bir grup, Galatasaray önünde oturma eylemi yaptı.

Fikir

Nadire Mater’in de aralarında bulunmuş olduğu “Arkadaşıma Dokunma” kampanyasını yürüten bir öbek Hasan Ocak’ın ölü bedeninin bulunmasıyla “Her Cumartesi aynı saatte Galatasaray meydanında sessiz sedasız oturalım.” fikrini ortaya koydu. Oturma eyleminde “örgüt pankartı olmayacaktı, çarpıcı laf atılmayacaktı ve her hafta bir gözaltında kaybın öyküsü anlatılacaktı.” Medya oturan insanlara “Cumartesi Anneleri” ismini taktı.

Haftalar ve olaylar

Arjantin’de cunta yönetiminin zorla yok ettiği çocuklarını bulmak için Plaza Del Mayo meydanı’nda toplanan annelerden esinlenen gruba katılanların sayısı vakit geçtikçe binleri bulmuştur. 13 Mart 1999’da polisin müdahaleleri sebebiyle oturma eylemlerine ara veren grup, 31 Ocak 2009’da tekrardan bir araya gelmeye başladı.

23 Temmuz 2016 itibarıyla 591. buluşmalarını gerçekleştiren ailelerin başlıca istekleri kayıpların devlet arşivlerinde kayıtlı akıbetlerinin açıklanması, faillerin yargılanması, Türk Ceza Kanunu’nda zorla yitirme suçunun insanlığa karşı kabahat kapsamında vakit aşımına uğramayacak şekilde düzenlenmesi ve Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Gözaltında Kayıplar Sözleşmesi’ni imzalamasıdır.

5 Şubat 2011’de Başbakan Erdoğan, Dolmabahçe’deki ofisinde Cumartesi Anneleri’ni kabul etti. Anneler ile görüşen Erdoğan, bu mevzuyu çözeceğine dair Berfo Ana başta olmak suretiyle öteki Annelere laf verdi. Bu doğrultuda TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu içeriğinde alt komisyon kuruldu ve rapor hazırlandı. 2014’te dava dosyası tekrardan açıldı fakat 2020’de Yargıtay’ın kararıyla zamanaşımından tekrardan kapatıldı.

Uluslararası Hrant Dink Ödülü, 2013’te Cumartesi Anneleri’ne verildi.

Uruguay Eski Devlet Başkanı Jose Mujica ve eşi, 31 Ekim 2015 Cumartesi Günü 553. kez bir araya gelen Cumartesi Anneleri’ne yardımcı olmak için Galatasaray Lisesi’nin önüne geldi.

Cumartesi Anneleri’nin 700. buluşması için lafları ve müziği Ahmet Kaya’ya ait olan ‘Beni Bul Anne’ isimli parça Ceylan Ertem, Ahmet Kaya ve Kayıp Yakınları tarafınca seslendirildi.

Cumartesi Anneleri’nin 25 Ağustos 2018 tarihinde gerçekleştirilmiş olan 700. haftası, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun talimatı doğrultusunda Beyoğlu Kaymakamlığı tarafınca yasaklandı. Cumartesi Anneleri, Twitter’daki yapmış olduğu paylaşımla, yasağa karşın 699 hafta gibi bu hafta da Galatasaray Meydanı’nda olacağını aktardı. Cumartesi Anneleri’ne göz yummayan polis, Beyoğlu’ndaki Hazzopulo Pasajı da dahil anneler ve yakınlarının oturmuş olduğu birçok noktaya biber gazı ve plastik mermiyle saldırdı, milletvekilleri ile basın mensuplarını tartakladı, birden fazla yitik yakını ve hak savunucusunu gözaltına aldı. Gözaltına alınan 34 yitik yakını ve hak savunucusu akşam saatlerinde özgür bırakıldı.

Kaynak: Vikipedi