Çin ve Zambiya, ilişkilerinin seviyesini yükseltti

PEKİN (AA) – Çin ve Afrika ülkesi Zambiya, çift ilişkilerini “kapsamlı stratejik işbirliği ortaklığına” yükselttiklerini bildirdi.

Çin Dışişleri Bakanlığından meydana getirilen açıklamaya göre, Devlet Başkanı Şi Cinping, Pekin’i ziyaret eden Zambiya Devlet Başkanı Hakainde Hichilema ile görüştü.

Görüşmede iki lider, Çin-Zambiya ilişkilerinin, “kapsamlı işbirliği ortaklığından”, “kapsamlı stratejik işbirliği ortaklığına” yükseltilmesinde mutabakata vardı.

Şi görüşmede, Çin’in, Zambiya ile ilişkilerini, “stratejik ve uzun dönemli bir perspektiften gördüğünü”, Zambiya’nın “ulusal egemenliğini, güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını müdafaasını ve kendi koşullarına makul kalkınma yolunu keşfetmesini desteklediğini” belirtti.

Çin’in Zambiya ile iktidar partileri arasındaki iletişimi ve devlet yönetimine dair deneyim paylaşımını güçlendirmeyi istediğini dile getiren Şi, “iki ülkenin temel çıkarları ve kaygılarını ilgilendiren sorunlarda birbirini desteklemesi gerektiğini” söyledi.

Şi, “Çin modernleşmesinin başarısı, modernleşme modellerinin çeşitliğini göstermiştir. Çin’in yüksek kaliteli kalkınma ve modernleşme süreci, Zambiya dahil bütün ülkelere yeni fırsatlar sunacaktır.” dedi.

Gelişmekte olan ülkelerin kolektif yükselişinin ve internasyonal etkilerini artırmasının “zamanın geri çevrilmez evrimi” olduğuna işaret eden Şi, “Çin ve Zambiya, dayanışmayı ve eş güdümü sürdürmeli, reel oldukça taraflılıkla hareket ederek internasyonal adaleti ve eşitliği savunmalı, gelişmekte olan ülkelerin sesini yükseltmeli ve çıkarlarını korumalı.” ifadelerini kullandı.

Şi, Çin’in, Kuşak ve Yol Girişimini Zambiya ile beraber inşa etmeyi istediğini, eğitim, mesleki eğitim, sağlık, kültür, gezim ve öteki alanlarda işbirliğini geliştirmeyi umduğunu dile getirdi.

Zambiya Devlet Başkanı Hichilema da Çin’in kalkınmasının “Küresel Güney ülkelerinin ilerlemesine, internasyonal ilişkilerde temsilinin ve sesinin artmasına destek olduğu” ve “uluslararası düzenin daha adil ve akılcı yönde gelişimini teşvik ettiği” değerlendirmesinde bulundu.

Konuk lider, Çin’in, Afrika Birliğinin G20 üyeliğine kabulüne ve Zambiya’nın borç problemlerinin çözümüne desteği için Şi’ye teşekkür etti.

– “Borç tuzağı” eleştirileri

Çin’in Afrika kıtasına verdiği krediler, son yıllarda ödeme güçlüğü yaşayan ülkelerin “borç tuzağına” çekilmiş olduğu eleştirilerinin hedefi oluyor.

Zambiya, 2020 senesinde temerrüde düşen borçlarını tekrar yapılandırmaya çalışırken borç yükü büyümeye devam ediyor. Ülkenin son iki yılda aşağı yukarı 5 milyar dolar artan borç yükü, 2023 yılı itibarıyla 17,5 milyar dolara yaklaştı.

Çin, Zambiya’nın en büyük alacaklısı konumunda bulunuyor. Zambiya hükümetinin Çin’e borçları, bütün egemen dış borçlarının yüzde 75’ini oluşturuyor. Özel sektör borçları da dahil edildiğinde Zambiya’nın borçlarının aşağı yukarı 3’te 1’i Çin’den alınan kredilerden oluşuyor. Bu vaziyet Pekin’i, Zambiya’nın borçlarının yapılandırılması konusu ile ilgili en mühim erkek oyuncu haline getiriyor.

Zambiya hükümeti, 22 Haziran’da Çin’in olduğu alacaklı ülkeler ile G20 Borç Yapılandırma Ortak Çerçevesi kapsamında borçlarının uzun dönemli tekrar yapılandırılması için anlaşmaya vardığını duyurmuştu.