Cumhuriyet’in 100’ü altın kadınlar! Filenin Sultanları destan yazdı

29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in duyuru edilmesiyle ülkeyi her anlamda ileriye taşıyacak adımlar atıldı. Hayatın her alanında birçok yeniliği getiren bu yeni anlayış, kadınların toplumsal yaşamdaki varlıklarını güçlendirmek adına bir ekip reformu yürürlüğe koydu.

Öğrenim Birliği Kanunu’nun çıkarılması, eğitimin laikleştirilerek kız evlatlarının da adam çocuklarıyla eşit haklarla eğitim görmeye başlamasını sağladı. Medeni Kanun’un kabulu akabinde adamın oldukça eşliliği ve tek taraflı boşanmasına dair düzenlemeler kaldırıldı, hanımlara boşanma ile velayet hakkı tanındı, mirasta kız evlatlarının eşit hisse almaları sağlandı.

SOSYAL YAŞAMA KATILIŞ

Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı. Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile doğum izni düzenlendi. Kız çocuklarına mesleki eğitim veren Kız Teknik Öğretim Müdürlüğü kuruldu. İş Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle hanımlara istedikleri işte çalışabilme hakkı tanınırken, ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmaları ise yasaklandı.

Bu listeyi uzatmak mümkün, zira tanınmış haklar bunlarla sınırı olan değil. Kısa bir özetinin burada hatırlatılmasının sebebi, Türk hanımının bugün spordaki başarısının nereden filizlendiğini anlama çabasına fer tutmasıdır. ‘Soframızdaki yeri öküzümüzden sonra gelen kadınlarımız’ın hikayesi, bir zihniyet değişimiyle yeni baştan yazılır. Cumhuriyet kadınların ışığı olur, yaşamın öteki alanlarında olduğu gibi sporda da başarıya giden yolu aydınlatır.

ERKEKLERDEN ÇOK KONUŞULDULAR

Türkiye’de sporda son dönemde neredeyse erkeklerden oldukça kadınların başarısı konuşulur hale geldi. İçerisinde bulunduğumuz yılın hususi anlamıyla bir araya geldiğinde, en gür sesle ‘dalya’ diyenlermiş gibi görünüyorlar. Türk hanımı spordaki başarılarıyla, kendisini ‘yerlerde sürünmeye değil, omuzlar üstünde yükselmeye layık’ gören Cumhuriyet’e, yüzüncü senesinde adeta hürmet duruşunda bulunuyor.

2023, Türk hanım voleybolunun altın çağına dönüştü. A Milli Kadın Voleybol Takımı ilkin Milletler Ligi’nde kupayı kaldırdı, sonrasında Avrupa şampiyonu oldu. Olimpiyat elemelerinde dev organizasyona katılım hakkı elde ederken, bu seneyi dünya listesinde bir numarada tamamladı.

Uluslararası kulvarda kupaların ardı ardına geldiği bir öteki ekip sporu da basketbol oldu. Fenerbahçe Kadın Basketbol Takımı, Avrupa’nın bir numaralı kupası Euroleague’de şampiyonluğa erişti. Bununla kalmayan sarı-lacivertliler FIBA Kadınlar Süper Kupa’yı da müzesine götürdü.

Belgrad’da düzenlenen Dünya Güreş Şampiyonası, Türkiye adına hanım güreşinde mühim bir turnuva olarak kayıtlara geçti. Serbest ve Grekoromen stillerin de savaşım etmiş olduğu organizasyonda millilerin ilk altın madalyası hanımlarda geldi, ilaveten hanımlarda olimpiyat için iki kota alınarak da bir prensip imza atıldı. Boks, yelken, yüzme gibi birçok branşta daha başarılar birbirini izledi.

FİLENİN SULTANLARI DESTAN YAZDI

Milletler Ligi’nde zirveye çıkan, Avrupa şampiyonu olan, Dünya Kupası’nı kaldıran Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı, rüya gibi bir senede tarihinin en etkin dönemini geçirdi.

Türkiye A Milli Kadın Voleybol Takımı, içerisinde bulunduğumuz senede yalnızca ülkede değil dünya genelinde konuşulan ekip haline geldi. Amerika ve Asya kıtasındaki Milletler Ligi’nden Uzak Doğu’daki Olimpiyat elemelerine, oradan yaşlı kıtanın göbeğindeki Avrupa Şampiyonası’na kadar gittiği her yerde büyük izler bıraktı.

Filenin Sultanları Milletler Ligi’nde Antalya’da oynanan ligin ilk haftasında Güney Kore’yi, Sırbistan’ı, İtalya’yı yendi, ABD’ye kaybeden milliler, Hong Kong’da düzenlenen ikinci hafta maçlarında Hollanda, Kanada ve Dominik Cumhuriyeti’ni geçti, Polonya’ya ise yenik oldu.

Tayland’ın başkenti Bangkok’taki ligin üçüncü haftasında ise Japonya’ya yenilen milliler, sonra sırayla Tayland, Brezilya ve Hırvatistan’ı yenerek ABD’nin Teksas eyaletindeki FIVB Milletler Ligi’nin finallerine kalmayı başardı. Çeyrek finalde İtalya, yarı finalde Amerika ve finalde Çin’i yenerek tarihinde ilk kez şampiyonluğa ulaştı.

CEV Avrupa Şampiyonası’nda İsveç, Azerbaycan, Çekya, Yunanistan ve Almanya’yı yenip son 16 turunda da Belçika’yı saf dışı bırakan ay-yıldızlılar, çeyrek finalde Polonya, yarı finalde İtalya, finalde Sırbistan’ı devirerek bu organizasyonda da tarihli ilk şampiyonluğu elde etti.

Dünya Kupası adıyla oynanan olimpiyat elemelerinde de Türkiye karşısına çıkan bütün takımları saf dışı bıraktı, oyunlara kota aldı. Porto Riko, Bulgaristan, Peru, Arjantin, Brezilya, Japonya ve Belçika galibiyetleriyle yenilmezlik serisini yirmi iki maça çıkardı. Milli voleybolcular, mühim galibiyetlerin sonrasında sevinçlerini Cumhuriyet mesajlarıyla kutladı.

POTANIN KRALİÇELERİ

Avrupa’nın basketboldaki bir numaralı kupasının finalinde iki Türk ekibi yüz yüze gelerek, turnuvayı domine ettiler. Çukurova Mersin Yenişehir Belediyesi ile Fenerbahçe’nin Çekya’da oynanan final maçındaki buluşmasından sarı-lacivertliler üstün ayrıldı, tarihinde ilk kez bu kupayı kazanma başarısı gösterdi.

Fenerbahçe Kadın Basketbol Takımı’nın 2023’teki internasyonal başarıları bununla sınırı olan kalmadı. Euroleague şampiyonu olarak Avrupa’nın bir öteki turnuvası EuroCup’ın şampiyonu Fransız Asvel ile FIBA Kadınlar Süper Kupa mücadelesinde karşılaşan Potanın kraliçeleri, rakibini yenerek bu kupayı ülkemize getiren ilk ekip oldu.

Bu başarıların sonrasında Fenerbahçe camiasından yükselen seslerde ortak bir mesaj yankılandı. Yöneticiler ve oyuncular Cumhuriyet’in yüzüncü senesinde bu başarıların elde edilmesinden duydukları mutluluğu ve gururu paylaştılar. Fenerbahçe Kadın Basketbol Takımı Genel Menajeri Arzu Özyiğit’in, Süper Kupa zaferinin sonrasında sarf etmiş olduğu “Cumhuriyetimizin 100. senesinde Türk hanımının başarılı olmasını gösterdik” sözleri, bu duygunun özeti gibiydi.

Basketbolun kıtadaki bir numaralı kupasında olduğu gibi voleybolun en büyük turnuvasında da finalde iki Türk ekibi karşılaştı. Torino’daki CEV Şampiyonlar Ligi Finali’nde Eczacıbaşı’nı yenik eden Vakıfbank, Avrupa’nın en büyüğü oldu.

MİNDERDE TUŞLA DÜNYA ŞAMPİYONU

Uzun seneler Yasemin Adar’ın başarıları ile anılan Türk hanım güreşi, Sırbistan’da düzenlenen Dünya Şampiyonası’nda yeni bir şampiyon çıkardı. Serbest yoldam müsabakalar sona erdiğinde kürsünün ilk basamağını hemen hemen görememiş olan Türkiye Güreş Milli Takımı, organizasyondaki ilk altın madalyasını, hanımlar 68 kiloda savaşım eden Buse Tosun Çavuşoğlu ile elde etti.

Moğol rakibi Delgermaa Enkhsaikhan’ı finalde tuşla yenerek sükse yapan Buse Tosun, Yasemin Adar’dan sonra dünya şampiyonluğuna ulaşan ilk Türk hanım güreşçi oldu. Kadınlar 50 kiloda ilk beşe giren Evin Demirhan Yavuz ile beraber iki Türk hanım güreşçi birden, Paris 2024 Olimpiyatları kotası elde etti.

İKİ BUSENAZ İKİ ALTIN

Polonya’da düzenlenen Avrupa Oyunları hanımlar boksta mühim dereceleri getirdi. Kadınlar 66 kiloda ringe çıkan Busenaz Sürmeneli, finalde Belçikalı rakibi Derieuw’u geçerek altın madalyanın sahibi oldu. Kadınlar 50 kiloda Buse Naz Çakıroğlu da finalde Fransız Lkhadiri’yi yenik ederek altın madalya kazanan bir öteki ulusal boksör oldu.

İngiltere’de düzenlenen Para Yüzme Dünya Şampiyonası’nda ulusal sporcu 50 metre sırtüstünde bronz madalya kazanan Sümeyye Boyacı, 2024 Paris Oyunları’na kota almaya hak kazandı. Yirmi yaşındaki ulusal yüzücünün belgeseli çekildi.

Milli atlet Tuğba Danışmaz, Avrupa Salon Atletizm Şampiyonası hanımlar üç adım atlama finalinde Türkiye rekoru kırarak altın madalya kazandı. Bu madalya Türkiye’nin organizasyondaki ilk ve tek madalyası oldu.

Galatasaray Kadın Voleybol Takımı, 2023 Balkan Kupası’nda şampiyon oldu. Kosova’nın Priştine kentinde düzenlenen turnuvanın finalinde Drita’yı yenerek, CEV Challenge Kupası’na katılım hakkı elde etti.

Şahika Ercümen, Türkiye Serbest Dalış tarihinde hem hanımlarda hem de erkeklerde durağan(durgun) ağırlıkla 100 metreye inen ilk sporcu oldu. Serbest dalış rekortmeni isim “100. yılımızda 100 metre rekoru Cumhuriyetimiz’e hediye olsun” dedi.

 

Milliyet