İstiklal Marşını mecliste ilk okuyan kişi kimdir? İstiklal Marşı ilk ne zaman okundu?

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafınca 12 Mart 1921’de düşünülen İstiklal Marşı, 1930’a kadar Ali Rifat Çağatay’ın bestesiyle icra edilirken, 1930’dan itibaren de Osman Zeki Üngör’ün bestesiyle okunmaya başlandı. Peki, İstiklal Marşını mecliste ilk okuyan şahıs kimdir? İstiklal Marşı ilk ne vakit okundu?

İSTİKLAL MARŞINI MECLİSTE İLK OKUYAN KİŞİ KİMDİR?

Hamdullah Suphi Tanrıöver (1885, İstanbul – 10 Haziran 1966, İstanbul), Türk edebiyatçı, yazar, öğretmen, milletvekili, siyasetçi. Kurtuluş Savaşı ve cumhuriyetin ilk yıllarında TBMM’de yapmış olduğu coşkulu konuşmaları sebebiyle “Millî Hatip” ve “Cumhuriyet Hatibi” olarak tanınmış bir bürokrasi adamı ve yazardır. Ayrıca İstiklâl Marşı’nı Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde okuyan ilk kişidir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafınca 12 Mart 1921’de düşünülen İstiklal Marşı, 1930’a kadar Ali Rifat Çağatay’ın bestesiyle icra edilirken, 1930’dan itibaren de Osman Zeki Üngör’ün bestesiyle okunmaya başlandı.

Ankara’daki Büyük Millet Meclisi, kuruluşundan bir sene sonrasında duyulan gereksinim neticesinde “Milli Marş” yazımı için 500 lira ödüllü bir müsabaka düzenledi. Bu ödülün miktarını ve yarışmanın düzenlenmesini yürüten zamanın Maarif Vekaleti (Milli Eğitim Bakanı) Rıza Nur, yarışmaya güfte haricinde 500 lira da beste ödülü koydu.

Yarışmaya oldukça birden fazla katılım olması için Meclis tarafınca etken olarak çalışan gazetelere ve ülkede ulaşılabilen her yere malumat gönderilirken, 6 ayda 724 şiir gönderildi.

İstiklal Marşı yazılması için TBMM tarafınca gönderilen ilanın özgün metni şu şekildeydi:

“Şairlerimizin dikkatine; Milletimizin dahili ve harici İstiklal uğruna girişmiş olduğu mücadeleyi anlatım ve terennüm için bir İstiklal Marşı, Umur-u Maarif Vekili Celilesi’nce müsabakaya vazedilmiştir. İşbu müsabaka, 23 Kanun-u evvel sene 36 tarihine kadar olup bir kurulu edebiye tarafından, gönderilen eserler arasından intihap edilecektir ve düşünülen eserin güftesi için beş yüz lira mükafat verilecektir ve gene laakal beş yüz lira tahsis edilecek olan beste için bilahare ilaveten bir müsabaka açılacaktır. Bütün müracaatlar Ankara’da Büyük Millet Meclisi Maarif Vekaleti’ne yapılacaktır.”

Mehmet Akif Ersoy’un eseri Milli Marş olarak kabul edildi

Bu 724 tane şiirin değerlendirilmesi için Meclis içeriğinde vazife yapan hükümetin Maarif Vekaleti (Milli Eğitim Bakanlığı) bir komisyon oluşturdu. Komisyonda görevlendirilen uzman kişiler, 724 şiiri ayrı ayrı okuyarak değerlendirme yapmış oldu ve arasından 6 tanesini seçti.

Para ödülü konulduğu için yarışmaya katılmak istemeyen Burdur mebus Mehmet Akif Ersoy, daha sonrasında Hamdullah Suphi’nin ısrarı üstüne Taceddin Dergahı’nda kaleme almış olduğu ve Türk Ordusu’na hitap etmiş olduğu şiiriyle yarışmaya katıldı.

“Allah bir daha bu millete İstiklal Marşı yazdırmasın” diyen Ersoy’u ikna etmek için Hamdullah Suphi, “İstiklal Şairi”ne şu mektubu yazmıştı:

“Pek aziz ve muhterem efendim İstiklal Marşı için oluşturulan müsabakaya, iştirak buyurmamalarındaki sebebin izalesi için birçok tedbirler vardır. Zat-ı üstadanelerinin matlup şiiri vücuda getirmeleri, maksadın husulü için son çare olarak kalmıştır. Asil endişenizin gerektirme ettirdiği ne var ise hepsini yaparız. Memleketi bu müessir telkin ve tehyiç vasıtasından yoksun bırakmamanızı rica ve bu vesile ile en derin saygı ve muhabbetimi arz ve yeniden eylerim efendim.”

Yapılan elemeler kararı TBMM’nin 12 Mart 1921 tarihindeki oturumunda, Mehmet Akif’in yazdığı şiir coşkulu alkışlarla kabul edildi. Meclis’te İstiklal Marşı’nı okuyan ilk şahıs de Hamdullah Suphi Tanrıöver oldu. Mehmet Akif Ersoy, marşın kabulü sonrası bütçeden ayrılan 500 lira ödemeyi hanım ve çocuklara mesleki eğitim veren Darül Mesai Vakfına bağışladı.

Hamdullah Suphi Tanrıöver Gündem Eğitim Yaşam Kültür Sanat Haberler