Mélenchon, ‘yararlı oy’ ve Fransa seçimi

İlk üç sıradaki adaylar ırkçı Le Pen, liberal Macron ve toplumcu Mélenchon tarzı belirleyecek ‘yararlı oy’ peşinde. Fransa’nın, emekten ve ezilenlerden yana solcu bir lidere ihtiyacı var. Sol, sosyalist, ilerici güçler Mélenchon çevresinde birleşmeli.

Prof. Dr. Ali ARAYICI / Paris

Fransa’da pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turuna iki gün kala yarışın rengi de belli olmaya başladı. İkinci tura kalma şansı olan aşırı sağcı, faşist Ulusal Birleşme Cephesi talibi Marine Le Pen, Halk Birliği ve Boyun Eğmeyenler’in talibi Jean-Luc Mélenchon ve Cumhuriyet Yürüyüşü’nden Emmanuel Macron tarzı etkileyebilecek “yararlı oy” peşine düşmüş durumdalar.

Son günlerde üç adayın her biri kendi kampında, öteki adayların oylarından yararlanabilme olanaklarını araştırıyor. İlk turda oy oranlarını yükseltme çabası içindeler. Özellikle de, son olarak anketlerde üçüncü sırada bulunan Mélenchon, soldaki rakiplerinin seçmenlerine ulaşmak kendisini desteklemeleri için kampanyasını sürdürüyor. 40 yıldan beridir aşırı sağın yükselişine ve ikinci tura kalmasına mani olmak için, ilk tur seçim yaklaştıkça “yararlı oy” çağrısı yapıyor.

Le Pen de şimdiden ikinci turu hayal ederek “yararlı oy” peşine düştü. Bu sefer solun seçmenleri için “yararlı oyu” alabileceğini düşünüyor. Emeklilik yaşını 65’e çekmek isteyen Macron’a değil, 62 yaşlarında emekliliği korumak için çaba sarfeden kendisine oy vermeyi tercih edeceklerine inanıyor. Eğer, sol seçmen sandıkta oy kullanmazsa, bu Le Pen’in çıkarına olacak. 2017’de, sol aşırı sağdaki baraj adına ezici bir sıklıkla Macron’a oy vermişti. “Yararlı oy” bir adayın tercih etmiş olduğu adaya değil, daha oldukça seçilme şansına haiz olduğu varsayılan bir adaya oy vermesi gerçeğidir. Macron, aylardır uygulamasını açıklamamak için birçok yola başvuruyor. İlk tur öncesi canlı yayında aleni oturuma bile karşı çıkıyor.

MELENCHON’UN ŞANSI

Siyaset Bilimleri Araştırma Merkezi ile Jean Jaurès Vakfı’nın Ipsos-Sopra Steria’ya yaptırdığı son ankete göre Mélenchon, mart ortasından bu yana iki puanlık bir artışla yüzde 14’e ulaştı. Böylece 1 puan kaybeden merkez sağcı Cumhuriyetçiler’in talibi Valérie Pécresse (yüzde 12) ve 1,5 puan kaybeden aşırı sağcı, faşist Fetih Hareketi’nin talibi Eric Zemmour’u (yüzde 11,5) geçti. Aşırı sağcı, ırkçı Marine Le Pen ikinci sırada (%17,5) ve ilerlemeyi sürdürüyor. 1 puanlık düşüşe geçen sağ liberal Macron ise yüzde 28 ile hâlâ daha ilk başta yer alıyor.

Sonuçlar Mélenchon’un 10 Nisan’da ikinci tura kalma olasılığının bulunduğunu gösteriyor. Macron ve Le Pen’in sonrasında üçüncü sırada yer alıyor. Soldaki rakiplerinin oylarını “yararlı bir oy” haline dönüştürmek istiyor. Şubat ortasından bu yana etkili oylama için ajitasyon yapıyor: “Bana oy verirseniz, ilk turda aşırı sağ elenebilir şeklinde.

Yeşiller Partisi’nin talibi Yannick Jadot, Sosyalist Partisi talibi Anne Hidalgo ve Komünist Partisi talibi Fabien Roussel’in adaylıklarının yararsız olacağı gerekçesiyle, seçmenlerin reddettiği reel “yararlı” oylamanın kendileri olduğuna inanıyor.

Bu adaylar, ikinci tura kalma şansı olan Mélenchon lehine yapılacak “yararlı bir oy” kullanma ile ilgili güvence vermeyi ve bu hususta konuşmayı şimdilik reddediyor. Soldaki rakipler ve bilhassa de çevreciler oldukça rahatsız. Kampanyası durgun geçen Yannick Jadot, mutsuzluğunu hissettiriyor. Sol adayların ikinci tura kalma şansları zayıf olsa dahi seçmenleri Mélenchon lehine oy kullanmaları konusu ile ilgili sessizliklerini koruyor.

Bu adayların internasyonal siyaset, nükleer ve laiklik hikayelerinde Mélenchon ile anlaşmazlıkları oldukları biliniyor. Bu konuda, Boyun Eğmeyenler kampının daha realist olduğu söylenebilir. Ne için oy verme niyetlerinin bulunduğunu açıkça söylüyor. Mélenchon ile Le Pen şu an için ikinci tura kalma konusu ile ilgili çekişiyor. Ama doğal olarak Le Pen’in üç puanlık farkını kapamak sürprizlere gebe. Boyun Eğmeyenler farkı kapamak için bastırıyor, bütün kartlarını oynuyor.

SOL İÇİN BİR ŞANS

Mélenchon’un, “yararlı bir oy” kullanma uyarısı sol seçmenler tarafınca dikkate alınmalı. Mélenchon’un ikinci tura kalması, komünist, toplumcu ve Yeşiller Partisi seçmenlerinden gelecek “yararlı oy” almasına bağlı. Bu nedenle Mélenchon bir taraftan kendi programının ekolojistler ve komünistlerin uygulamasıyla örtüştüğünü, öteki taraftan Macron ve Le Pen’in engellenmesi icap ettiğini vurgulayarak çalışmasını sürdürüyor.

Mélenchon, bir yıldan fazla bir süredir bu politikayı izliyor. “Yararlı oy” kartını sıklıkla kullanımı anlamlı. Seçimin son günlerinde, kendisine güvenilmesini istiyor. İlk tur öncesi kendisini “akıllı bir kaplumbağa” olarak tanımlıyor. Son ankette Macron ve Le Pen’den sonrasında üçüncü sıraya yerleştiren bir dinamikten yararlanıyor. Ezilen kesimlere ve işçi sınıflarına yönelik, hegemonyasız bir birleşme teklifinin oluşmasını savunuyor.

Seçim kampanyası boyunca ırkçılık, yabancı düşmanlığı, egemenlik, emek-sermaye ilişkisi, bunların milli ve internasyonal yansımaları dikkatsizlik edildi. Fransa’nın, emekten ve ezilen kesimden yana solcu bir cumhurbaşkanına, yeni pozisyonlara ve bakış açılarına gereksinmesi var. Aşırı sağı, faşist ve ırkçı adayları yenmek için, her insanın seferber olması gerek.

Video haberler için YouTube kanalımıza abone olun