Rusya-Ukrayna Savaşı misket bombalarıyla mücadeleyi baltaladı

Uluslararası anlaşmalar kapsamında yasaklanan ve “bomba içerisinde bomba” olarak malum misket bombalarıyla mücadele, Rusya-Ukrayna Savaşı sebebiyle sekteye uğruyor.

Savaş kalıntısı şeklinde de senelerce tehdit olmayı sürdüren misket bombalarının kullanımı, stoklanması ve satışı 2008’de imzalanan kontrat ile yasaklandı.

Anlaşmaya taraf olan 123 ülkenin büyük çoğunluğu muayyen bir müddet zarfında sınırları içerisindeki misket bombalarını imha etmeyi taahhüt ederken, şimdiye kadar Kanada, Fransa, Almanya ve Japonya bomba stoklarını imha etti.

Ancak bu anlaşmanın tarafı olmayan Rusya ve Ukrayna’nın savaşa girmesi, dünya çapındaki mücadeleye büyük darbe vurdu.

Ölümlere ve sakatlanmalara yol açan misket bombasının yasaklanması için çalışmalar yürüten Cenevre merkezli Misket Bombası Koalisyonunun (CMC) duyurduğu verilere göre, Rusya-Ukrayna Savaşı’nda karşılıklı olarak bu bombalar kullanılıyor.

24 Şubat 2022’de başlayan savaşta, bu sene içerisinde yüzlerce sivil hayatını yitirirken, misket bombaları evlere, hastanelere ve okullara büyük hasarlar verdi.

CMC’nin tutanağına göre, misket bombaları sebebiyle 2021’de 149 sivil hayatını yitirirken, bu rakam 2022’de 689’a yükseldi.

Misket bombaları kurbanlarının çoğunluğu çocuklar

Öte taraftan mevzubahis bombaların direkt olarak kullanması ya da bıraktığı parçalar sebebiyle hayatını yitirenlerin yüzde 97’sini siviller oluşturuyor.

Ayrıca misket bombası kurbanlarının yüzde 66’sını çocuklar teşkil ediyor.

CMC tutanağına göre, şu anda minimum 26 ülkede patlamamış misket bombası kalıntıları sebebiyle tehditler sürüyor.

Misket bombaları, içerisindeki ufak bombaların etrafa saçılmasıyla biliniyor

“Bomba içerisinde bomba” olarak malum misket bombaları uçaktan ya da havan toplarıyla atılabiliyor. Bunlar, düşmüş olduğu yerde ya da havada açılarak içerisindeki ufak bombaları etrafa saçıyor.

Patlamayan, toprağa gömülü kalan bombacıklar ise mayın tesiri görüyor.

Ana bombadan çıkan ufak bombaların o an patlamayıp seneler sonrasında patlaması, sivil can kayıplarına da niçin oluyor.

Bu bölgelerde yaşayan çocuklar, sıcak çatışmaların bitmesinin sonrasında savaş kalıntıları arasında bulunan misket bombalarıyla oynamaları kararında hayatlarını kaybediyor.

Çatışma bölgelerinde misket bombası kullanılıyor iddiası

Dünya genelindeki çatışma bölgelerinde misket bombalarının kullanıldığı iddiası internasyonal kurumların yayınları eşliğinde gündeme geliyor.

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana 41 ülke sınırları içerisinde misket bombasının kullanıldığı belirleme edildi.

Son yıllarda yayımlanan muhtelif raporlar, ölümlere ve sakatlanmalara yol açan misket bombasının Suriye, Libya, Yemen, Sudan ve Ukrayna gibi çatışma alanlarında kullanıldığını ortaya koydu.

Esed diyeti ve Rusya’nın misket bombaları kullandığı iddiası

Suriye İnsan Hakları Ağı (SNHR) da 2018’de duyurduğu raporda, Esed diyeti ve Rusya’nın misket bombası kullandığı belirtilmişti.

Etiyopya hükümetiyle Tigray’daki isyancılar arasındaki çatışmalarda da misket bombası kullanıldığı iddiası gündeme gelmişti.

Misket Bombası İzleme Kuruluşunun Kamboçya kolunun 2016’da duyurduğu rapor, 1969–1973 yıllarında Kamboçya’ya 80 bin misket bombası atıldığını ortaya koymuştu.

Yayımlanan veriler ışığında, dünya çapında bugüne dek 60 ila 80 bin sivilin misket bombası sebebiyle öldüğü belirtiliyor.