Soyer: Hür yaşamımız bu siyasi zafer sayesindedir

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Lozan Antlaşması’nın 100. senesinde “Lozan Antlaşması Yeni Yüzyılına Girerken” isimli aleni oturum düzenledi. Ünlü tarihçilerin Lozan’ı bütün kazanımlarıyla masaya yatırdığı panelin açılış konuşmasını Başkan Tunç Soyer yaptı. Lozan’ın istiklal ve sulh başta olmak suretiyle bütün kazanımlarına haiz çıkacaklarını anlatım eden Başkan Soyer, “Bugün, bu topraklardaki hür yaşamımız bu siyasal zafer sayesindedir. Lozan’a oldukça daha fazla haiz çıkacağız” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin “tapu senedi” olarak anılan Lozan Antlaşması’nın 100. yıldönümü kutlamaları kapsamında  “Lozan Antlaşması Yeni Yüzyılına Girerken” paneli düzenledi. Panelin kolaylaştırıcılığını tarih hekimi ve oyuncu Pelin Batu üstlenirken,  tarihçi yazar Sinan Meydan, Yeditepe Üniversitesi’nden Prof. Dr. Tülay Alim Baran ve Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mehmet Emin Elmacı konuşmacı olarak yer aldı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları İsmet İnönü Sahnesi’nde seyircilerle buluşan panele, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Dışişleri Bakanlığı İzmir Temsilcisi Büyükelçi Naciye Gökçen Kaya, Gaziemir Belediye Başkanı Halil Arda, İYİ Parti İzmir İl Başkanı Sinan Bezircilioğlu, siyasal parti temsilcileri, akademisyenler, sanatçılar, öğrenciler, sivil cemiyet kuruluşu temsilcileri ve birden fazla vatandaş katıldı.

“İzmir, 100 sene sonrasında geleceği, ortak akılla inşa etmeye devam ediyor”

Panelin açılış konuşmasını Başkan Tunç Soyer yaptı. İzmir’in 9 Eylül’den İktisat Kongresi’ne kadar Türkiye tarihine yön veren dönüm noktalarının 100’üncü senesinde ayrım yarattığını anlatım eden Başkan Soyer, “Tarihi olayların 100. yıldönümlerinin her vakit değişik bir anlamı vardır. Tarihin akışını değiştiren bu olayların 100. yılında, İzmir’in Büyükşehir Belediye Başkanı olarak vazife yapmaktan kaynaklı büyük bir haysiyet duyuyorum. Kurtuluştan kuruluşa giden bu sürecin kıvılcımının yakıldığı İzmir, 100 sene sonrasında hala geleceği, ortak akılla inşa etmenin koşullarını aramaya devam ediyor” dedi.

“Lozan, mağlubun yenik bulunduğunun resmen beyanıdır”

Başkan Soyer, “Lozan, emperyalizme karşı tarihin görmüş olduğu en büyük halk direnişinin bir sonucudur.  100 sene ilkin bugün imzalanan bu antlaşma, Anadolu direnişinin milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğiyle sonuçlandığını bütün dünyaya duyuru etti. Kuvayı Milliye ve önderimiz Mustafa Kemal’in geleceği inşa eden mücadeleci ruhu kazandı. Teslimiyet ve hayalsizlik kaybetti. Lozan’ın bize bıraktığı iki mühim miras vardır; birincisi bağımsızlık, ikincisi ise barış. Lozan, mağlubun yenik bulunduğunun resmen beyanıdır. Bugün, bu topraklardaki hür yaşamımız bu siyasal zafer sayesindedir. Bu antlaşma, yalnızca ülkemizin değil, bunun yanı sıra emperyalizmin altında acı çeken ulusların da kaderini değiştirmiş, evrensel bir istiklal bildirisine dönmüştür” diye konuştu.

“Demokrasiden geriye katiyen dönemeyiz”

Başkan Soyer, “Türkiye Cumhuriyeti’nin tapusu mahiyetinde olan bu antlaşma bugün kimi kesimler tarafınca itibarsızlaştırılmaya çalışılıyor. Gündelik siyasetin sığ sularına çekiliyor. Bunu hazırlamaya hiç kimsenin hakkı yok.  Cumhuriyet de, Osmanlı da, Selçuklu da bizim tarihimiz. Hakimiyetin kayıtsız şartsız milletimize ait olduğu bugünleri, yani demokrasiyi işte bu uzun tarihsel sürecin kararında elde ettik. Her aşaması büyük savaşım ve zaferlerle dolu tarihimizin bizleri ulaştırdığı şu noktada demokrasiden geriye katiyen dönemeyiz. Tersine, tarihimiz süresince olduğu gibi milletin egemenliğini daha da güçlendirmek zorundayız. İzmir Büyükşehir Belediyesi bu ödevin bilinciyle Cumhuriyet’in yüzüncü senesinde İktisat Kongresi ile başlayan konferans, sohbet ve oturumlar düzenlemeyi sürdürüyor. Çünkü geleceğin Türkiyesi’ni aramıza duvarlar örerek değil fakat birbirimizi dinleyerek, konuşarak, ortak akıl ve vicdanla inşa edebiliriz. Aynı Mustafa Kemal Atatürk’ün Sivas’ta, Amasya’da, Erzurum’da yapmış olduğu gibi.  Barış, soluk almak gibi bir şey. Onu bir kere içinize çektiğinizde hiç bir şey bitmiyor. Ona ihtiyacınız olduğunu her an hatırlamanız ve tekrardan içinize çekmek için çalışmanız, savaşım etmeniz ve emek vermeniz lazım. Bu topraklarda sulh içerisinde yaşamamız için Lozan zamanı bir dönüm noktasıdır ve bize özgürce yaşamanın kapılarını aralamıştır. Ne var ki, barışı yurtta ve dünyada daim kılmak için bizim de tıpkı atalarımız gibi emek ürünü dökmemiz gerekiyor” şeklinde konuştu.

“Lozan’ı mahalli bayram olarak kutlayacağız”

Başkan Soyer, panelin sonrasında ise kapanışı şu laflarla yaptı: “Lozan’a oldukça daha fazla haiz çıkacağız. Biz İzmir olarak Lozan Meydanı’nda çelenk koymaya, İsmet İnönü Sanat Merkezi’nde tartışmaya, konuşmaya ve Kültürpark’ta coşup eğlenmeye devam edeceğimiz 24 Temmuz’ları İzmir’de mahalli bayram olarak kutlayacağız. Diliyorum ki Türkiye’de bigün bütün milletçe bu bayramı kutlayacağız” dedi. 

“Lozan garip komplo teorilerine şahit oluyor”

Başkan Soyer’in sonrasında panelin açılışını yapan Pelin Batu, “Tarih, belgelere dayanan somut bir bilimdir. Bizde yalnızca bir antet bile büyük kavgalara, garip komplo teorilerine şahit oluyor. Birileri bir şeyler ortaya atıyor ve olmayan taraflarını tartışıp vakit harcıyoruz. Bugün Lozan’ın anatomisini çizerken oradaki dış ilişkiler savaşını anlatacağız. Keşke Lozan 100. yılı her ilde coşkuyla kutlansa” dedi.

Lozan bayram olarak kutlanmalı

Panelde tarihçi yazar Sinan Meydan Lozan üstüne meydana getirilen Musul sorunu, adalar konusu, boğazlar tartışması gibi karalamaların yalan olduğunu anlatım etti. Tüm itibarsızlaştırma çalışmalarına rağmak Lozan’ın büyük bir zafer olduğunu yineleyen Sinan Meydan, “Lozan siyasete kurban edilemeyecek kadar kıymetli bir belge. 1950’den sonrasında Lozan, aktüel siyasete kurban edildi. Atatürk Lozan’ın bir bayram olarak kutlanmasını istemiş. İlk yıllarda o kadar da hoş kutlanmış. Sırf İsmet İnönü muhalefette diye Lozan’ın kutlanması engellenmiştir. Lozan sanki yalnızca CHP’ninmiş gibi Lozan’ı gündemden çıkarmaya çalışmışlar ve Lozan vakit içerisinde unutulmuş. Bu nedenle Tunç başkanı gönülden kutluyorum. Yerli ve ulusal olanlar Lozan’ın 100. senesinde ne yaptı, iyi mi kutladı”  ifadelerini kullandı.

“100 senelik sulh elde eden diğer bir metin gösterin”

Meydan, “Laik, muasır cumhuriyetin kurucu metni Lozan Antlaşması’dır. Lozan Antlaşması’nın dünyada eşi aynısı yoktur. Birinci Dünya Savaşı’nı bitiren antlaşmadır. Şu ana kadar 100 senelik kesintisiz bir sulh sağlamış oldu Lozan Antlaşması. Türkiye kimselerle meşru savunma haricinde savaşa girmedi. Türkiye bir sulh vahası gibi. Başı sıkışan bu ülkeye geliyor. Lozan Antlaşması dünyanın en problemli bölgesinde bir sulh vahası kurdu. Yaşadığımız bütün problemlere rağmak bunun yanına koyabileceğiniz diğer bir metin yok. Bana 100 senelik sulh elde eden diğer bir metin gösterin, sonrasında Lozan’ı eleştirin” şeklinde konuştu.

“Lozan’ın tek maddesi kapitülasyonlar olsa dahi tek başına zaferdir”

Lozan’la alakalı söylenen yalanlara rağmak antlaşmanın Türkiye için hayati öneme haiz olduğunu özetleyen tarihçi Doç. Dr. Mehmet Emin Elmacı, “20 senedir söylenen trajikomik yalanları görüyoruz. Ama şu oldukça aleni ve net ki Lozan, Türkiye Cumhuriyeti’nin tapusudur. Bu toprakların bize ait olduğunu, biz Lozan’la kabul ettirdik. Eğer Atatürk ve arkadaşları olmasaydı biz Anadolu’da değildik. Çünkü Sevr ölümdü, Lozan hayattı. Kapitülasyon uzmanı olarak söylüyorum, Lozan’ın 142 maddesini bırakın tek maddesi olsun, o da kapitülasyonların kaldırılması olsun. Bu başlı başına bir zaferdir. Ben Alsancak Limanı’nın, demiryollarının ne zorluklarla alındığını oldukça iyi biliyorum. Şimdi tekrardan satılmaya çalışılıyor” diye konuştu.

“Lozan’a bizim daha fazla haiz çıkmamız gerekiyor”
Panelde konuşan Prof. Dr. Tülay Alim Baran, Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü’nün vermiş olduğu büyük bürokrasi mücadelesi sürecini anlatarak, “Lozan Antlaşması başlı başına büyük bir dış ilişkiler zaferidir. Ben, bu kadar sıkıntılı bir mücadele, iyi mi bu kadar etkin tamamlanmıştır diye hep düşünmüşümdür. Mustafa Kemal Atatürk’ün Nutuk’ta anlattığı Sevr’den Lozan’a gelen bir süreç var. Bir toplum, Sevr’den Lozan’a iyi mi olağanüstü bir halde getirildiğine şaşıyorum. Lozan’ın 100. senesinde yapılması ihtiyaç duyulan şudur: Meselelere birazcık geriden bakmayı öğrenmemiz gerekiyor. Türkiye’nin iyi mi bir savaş süreci yürüttüğünü görmemiz gerekiyor. Bütün dünyanın şapka çıkardığı bu dış ilişkiler zaferine, bizim onlardan oldukça daha iyi haiz çıkmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Panelin sonunda Başkan Soyer, konuşmacılara günün anısına plaket verdi. Panelin sonrasında panelistler İsmet İnönü Sanat Merkezi’nde okurları için kitaplarını imzaladı.

Söyleşinin sonrasında Kültürpark Lozan Meydanı’nda Umut Kaya konseri yapıldı.

 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı