TÜRKİYE’NİN EN KALİTELİ BOR MADENİ BU İLÇEDE

Türkiye’nin aşağı yukarı 3,3 milyar ton bor rezervine haiz bulunduğunu anlatım eden Bursa Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Nazlı Akçamlı Kaya, “Dünyanın yüzde 76 bor rezervini elinde bulunduran Türkiye, müdafaa ve hava sanayiinde hızla ilerliyor. Türkiye, aşağı yukarı 550 senelik bor rezervini de elinde bulunduruyor. Bursa’nın Kestelek bölgesinde ise bu rezervin 5,5 milyona haiz bulunduğunu biliyoruz” dedi. Kestelek köyü Muhtarı Kemal Doğru ise, Türkiye’deki en kıymetli madenin Mustafakemalpaşa ilçesinde olduğuna dikkat çekti.
Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşıyan Bandıma’daki bor karbür tesisi, bor madeninin önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Başta müdafaa sanayii olmak suretiyle çoğu sektörde kullanılacak olan bor madenin çıkarıldığı Eskişehir Kırka, Bursa Kestelek, Balıkesir Bigadiç ve Kütahya Emek yerleri dikkat çekti. ‘Cevherden mücevhere’ sloganı ile yolculuğu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla başlamıştı. Türkiye’de aşağı yukarı 3,3 milyar ton bor rezervinin olduğu açıklanırken, bu rezervin 5,3 milyon tonunun ise Bursa il sınırları içinde bulunduğunu belirtildi. Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesi Kestelek Mahallesinde Eti Maden tarafınca çıkarılan bor konusu ile ilgili açıklamalarda bulunan Bursa Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Doç. Dr. Nazlı Akçamlı Kaya, “Türkiye için bor harbiden mühim bir mineral. Çünkü hayattaki malum bor rezervlerinin aşağı yukarı olarak yüzde 76’sı Türkiye’de yer ediniyor ve borun teknolojik olarak kullanması da giderek yaygınlaşıyor. Çünkü şu ana kadar Türkiye bor uç ürünleri açısından bor oksit ve borikasit üretimi yapıyordu. Dolayısıyla bor karbür üretimine başlayarak mühim bir adım daha atmış oldu. Türkiye’de bor madenleri Eti Maden İşletmeleri tarafınca işletiliyor. Bunlarda 4 ana sahada yürütülüyor. Bunlara baktığımız vakit Eskişehir Kırka, Bursa Kestelek, Balıkesir Bigadiç ve Kütahya Emek bölgelerinde gerçekleşiyor” dedi.

“Türkiye’nin bor rezervi 3,3 milyar ton”
Türkiye’nin bor rezervleri aşağı yukarı olarak 3,3 milyar ton civarında bulunduğunu anlatım eden Kaya, “Genel olarak rezervlerimiz kolemanit, tinkal borax, üleksit dediğimiz tipte, bunlar sodyum ve kalsiyumdan oluşmuş borat hidratlı bileşiklerdir. En yaygın tip şu an için kolemanit esaslı cevherlerdir. Bunların bor oksit içinde ne olduğu yüzde 50,8’dir. Dolayısıyla hem tenor olarak hem de bulunan biriki açısından Türkiye’deki cevherlerin olabildiğince kaliteli bulunduğunu söyleyebiliriz” diye konuştu.

“Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesinde 5,5 milyon ton bor rezervi var”
Bursa Kestelek bölgesinde, gene kolemanit esaslı cevherler olduğuna değinen Doç. Dr. Kaya, “Rezervlerimizin 5 ila 5,53 milyon tonu Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesi Kestelek bölgesinden çıkartılıyor. Bor karbürü aslında bir ileri teknoloji olarak sarf malzemesi olarak söyleyebiliriz. Çünkü bir toz olarak üretiliyor ve sinterleme yoluyla son biçimi veriliyor. Kullanım alanları olarak bakıldığında, balistik zırh en bilinenleridir. Dolayısıyla müdafaa sanayii için kritik öneme sahip” şeklinde konuştu.

“En hafifçe ürün olarak ilk sırada”
Özellikle hafifliğiyle en mühim bor karbür, kesafet olarak 2,5 gram cm küp bulunduğunu anlatım eden Kaya, “Ayrıca 3. en sert araç-gereç ve insan eliyle bileşik olarak, en çok üretilen araç-gereç grubudur. Bunlar haricinde sert aşındırıcı araç-gereç olarak sanayide, ileri teknoloji uygulaması olarak nükleer ışınım kalkanlama uygulamalarında ve durdurma çubukları olarak kullanım özellikleri vardır. Bor mineralleri içinde en yaygın olanı kolemanittir. Türkiye’de bilhassa Emet, Bigadiç ve Kestelek yataklarında, Dünya’da ise ABD Birleşik Devletleri’nde bulunur” diye konuştu.
Türkiye’nin dünya bor pazarının aşağı yukarı yüzde 62’sine hakim olduğu uzmanlar tarafınca anlatım edilirken, 1954 yılından beri bor madeni çıkartılan Kestelek bölgesinin Türkiye’nin en kaliteli bor madeni olduğu da açıklandı. Kestelek köyünün mezarlığının maden sahasında kalması üstüne taşınmasına karar verilirken, köy mezarlığında bulunan 180 mezarın maden sahasında kalmış olduğu için taşındığını anlatım eden Kestelek köyü muhtarı Kemal Doğru, “Köyümüzde bor maden ocağı var, 1954 yılından itibaren buradan bor madeni çıkartılıyor. Atık barajı dolduğu için belli bir müddet çalışmasına ara verildi. Eski AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Esgin vasıtası ile yeni atık barajı yatırımı yapıldı. Yaklaşık 300 şahıs burada istihdam ediliyor. Yapılan atık barajı vasıtası ile çevreye hiç bir şekilde zarar vermez. Bu baraj dünyada bir ihtimal ikinci, Türkiye’de ise ikincisi olmuştur. Türkiye’deki en kaliteli yani tenör payı en yüksek madeni burada çıkmaktadır. Bizden sonrasında da inşallah 4 neslin burada emekli olacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.