RİSKLİ YAPILAR VE KENTSEL DÖNÜŞÜM (1)

6 Şubat 2023 tarihinde saat aralıklarıyla gerçekleşen depremlerde büyük ziyan olan Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Gaziantep, Osmaniye ve Adana başta olmak suretiyle toplamda 10 ilimizde yaşamını yitiren bütün yurttaşlarımıza rahmet, bütün bu yaşananlardan sonrasında hayatına devam etmeye çaba eden milletimizin her ferdine ise güç ve sabır diliyorum.
Yollarından yürüdüğüm, havasından soluduğum, geçen yıl kurtuluş gününde kutlamalarına katıldığım Kahramanmaraş şehrinde kaybettiğim her can benim için bütün öteki kaybedilenler gibi kalbimin en hoş köşesinde yaşamaya devam edecek.
Ülke topraklarının bir oldukça etken fay hattı üstünde yer alırken ve depremin değil fena binanın öldürmüş olduğu herkesçe bilinmekteyken, yaşanmış olan bu tabii afetlerde hala tabii olmayan şekillerde binlerce can kaybediyor oluşumuz, kanunları evrensel standartlarda olan ülkemizin uygulayıcı ve bu tarz şeyleri denetleyicilerinin gene ve tekrar sınıfta kaldığını gösteriyor.
Fazla lafa gerek yok esasında, yan yana bulunan iki binadan birisi un küçük olmuşken ötekinin sapasağlam ayakta duruyor olması bütün durumu özetliyor. Liyakat(bir kimsenin kendisine iş verilmeye uygunluk, yaraşırlık durumu-Güncel Türkçe Sözlük TDK)sizliğin kararı yeni bir sabaha uyanmak için yatılan gecenin sabahına uyanamayan, uyansa da ulaşılamayan binlerce kadın, erkek, anne, baba, kardeş, bebek, abla, abi, dayı, amca, hala, teyze, anneanne, babaanne, dede, sevgili, nişanlı, arkadaş, dost…un göz göre göre, bir asla uğruna kaybedilmesi olarak hafızalarda yer etmelidir. Bu bellek ise ilelebet muhafaza edilmeli ve gerekleri ama’sız yerine escort istanbul getirilmelidir.
Henüz çocukluğuma muadil gelen ve ne işe yaradığını oldukça sonradan anladığım ’99 senesinde Marmara Bölgesinde gerçekleşen depremden bu yana geçen 20 yılı aşkın müddette yapılmaması gerekip de yapılanlar ya da yapılması gerekip de yapılmayanlar bugünden itibaren şayet aynı şekilde devam ettirilecek olursa, bu depremi hemen hemen kavrayamayacak yaşlarındaki çocuklarımız da yetişkinliklerine muadil gelecek bir tabii afetin kaçınılmaz olarak ortaya çıkacak tabii olmayan sonuçlarına maruz kaldığında nesillerimiz savaşım ettikleri onca şeyin yanısıra sosyal kayıplarımızın travmaları ile ilaveten savaşmak halinde kalacak.
Bunun yanı sıra depremin tabii olmayan neticeleri neticesinde yetişmiş, kalifiye, aydın genç yetişkinlerimiz yaşamdan koparken ülkemizin, Atatürk’ün bizlere açmış olduğu yolun nihayetinde bulunan çağdaş medeniyetler seviyesine çıkması her yiten canda daha da zorlaşacak. Tıpkı bu depremde kaybettiğimiz meslektaşlarımın, hakim, savcı, doktor, mühendis, öğretmen ve sporcularımız gibilerinin tekrar bulunamayacak olması gibi.
Ülkeye yararlı olmaya çalışıp da gençliğini bu yolda heba eden, türlü hayat sıkıntısıyla savaşım edip pes etmeyen ve sonunda mesleğini eline alıp ülkesi için çalışan bir nesli; liyakat sizlik, umursamazlık, bilimden ve fenden uzak makam sahiplerinin çıkarları uğruna bir zamanlar yuvaları olan binalara gömdük. Şu an oturduğumuz evlerin, girip çıktığımız binaların bizim başımıza yıkılıp mezarlarımız olup olamayacağını bilmiyoruz fakat bunu öğrenmek için yaşamamız gerekmiyor.
Şu unutulmamalıdır, bir problemin problem bulunduğunun anlaşılması için evlerimizden içeri girmesine gerek yoktur. Sorunların çözülmesi için ocaklara ateş düşmesine gerek yoktur. Bilim ve fen bu nedenden dolayı vardır. Eğitim vasıtası ile aydınlanan dimağlar illiyet bağını özümser ve problem değil çözüm üretir. Öngörülemeyen problemlerin çözümü içinse kaybetmeyi beklemez bir malı, hele de bir canı.
Bu nedenle bu makale dizisinde 6306 sayılı kanun ve tatbik yönetmeliği kapsamında riskli yapılar ve kentsel dönüşüm hususları üstünde duracağız. Özellikle riskli yapı teriminin hukuken ne olduğunu, iyi mi tanımlandığını ve belirleme edilebileceğini, hangi önlemlerin alınabileceğini, müracaat makamlarını ve buna dair bütün süreci içine alan bir anlatı olacak. Konunun uzunluğu ve detaylıca ele alınacak olması hasebiyle gelecek hafta hukuk köşesinde bu konudaki hukuki sorulara yanıt arayacağız.
Hukuk, kaynağını toplumdan alır, onun bir yansımasıdır. Bu nedenledir ki hukuk toplumdan bağımsız, cemiyet da hukuktan bağımsız düşünülemez.
Hukuku zamanın ideolojik ve siyasal kaygılarına indirger, bunlar ile şekillendirirsek hukukun temeli olan adaleti kaybetmeye mahkumuz. Hukukun meşruiyetini, bu iki dönemsel olarak değişkenlik yayınlayan kavrama bağladığımız takdirde ortada ne muhafaza edilecek bir hak kalacaktır ne de sığınabileceğimiz bir hüküm çatısı. Bu nedenle hepimiz elini taşın dibine koymalı ve ihtiyaç duyulan ne ise onu ve hatta fazlasını yapmalıdır, kaçırdığımız treni yakalayıp onu geçebilmek için.
Şairin söylediği gibi;
“Öyle yıkma kendini,
Öyle mahzun, öyle garip…
Nerede olursan ol,
İçerde, dışarda, derste, sırada,
Yürü üstüne-üstüne,
Tükür yüzüne celladın,
Fırsatçının, fesatçının, hayının…
Dayan kitap ile
Dayan iş ile
Tırnak ile diş ile
Umut ile sevda ile düş ile
Dayan, rüsva etme beni.”